Việt Nam có thể hút dòng vốn xanh quốc tế qua thị trường carbon

Việt Nam có thể hút dòng vốn xanh quốc tế qua thị trường carbon

Thị trường carbon biến hoạt động giảm thải thành bài toán kinh tế của doanh nghiệp, và mở ra cơ hội hút dòng vốn xanh từ quốc tế, theo đại diện Liên Hợp Quốc.

Chia sẻ tại sự kiện thúc đẩy thị trường carbon Việt Nam ngày 13/11, ông John Robert Cotton, Giám đốc Chương trình đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á (ETP, thuộc Văn phòng Dịch vụ dự án Liên Hợp Quốc - UNOPS), nhận định thị trường carbon là công cụ tài chính, bổ trợ cho mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam.

Theo ông, lộ trình hướng tới mục tiêu giảm phát thải về 0 vào 2050 đòi hỏi lượng vốn đầu tư lớn, ngoài nguồn ngân sách. Ông John cho rằng việc định giá carbon góp phần giải quyết bài toán trên theo ba cách.

Chuyên gia ETP phân tích, cơ chế này đưa chi phí phát thải vào bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp. Qua đó, hoạt động giảm phát thải được chuyển thành quyết định đầu tư, thay vì yêu cầu tuân thủ.

Bên cạnh đó, ông John cho rằng khi cơ chế đấu giá hạn ngạch được áp dụng (dự kiến từ 2029), thị trường sẽ tạo thêm nguồn thu cho ngân sách. Phần ngân sách tăng thêm có thể được tái đầu tư vào các hoạt động giảm phát thải trong công nghiệp. Với Điều 6 của Thỏa thuận Paris, thị trường cũng mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh quốc tế cho các dự án.

"Thị trường carbon sẽ giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn lực tài chính, huy động dòng vốn ngoài ngân sách để thực hiện các cam kết khí hậu dài hạn", đại diện ETP nói.

Cùng quan điểm, ông Bùi Đức Hiếu, Phó cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, nhấn mạnh thị trường carbon cần tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đầu tư vào các giải pháp giảm thải.

Sàn giao dịch carbon của Việt Nam được vận hành từ 29/6. Để tạo lập thị trường, giai đoạn 2025-2026, Chính phủ phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải ở mức 511 triệu tấn CO2e, phân bổ cho 110 cơ sở thuộc ba ngành nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng.

Sau gần 5 tháng vận hành, sàn ghi nhận lượng giao dịch còn hạn chế, với 1.310 tấn CO2e. Giai đoạn thí điểm hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính (ETS) dự kiến kéo dài đến hết năm 2028. Trong giai đoạn này, Phó cục trưởng Bùi Đức Hiếu cho biết Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV), nâng cao năng lực và mức độ sẵn sàng tham gia của doanh nghiệp.

Tại sự kiện bên lề Hội nghị COP31, phía UNDP công bố cổng thông tin thị trường carbon Việt Nam, công khai thông tin chính sách, lượng hạn ngạch, tín chỉ, cơ sở được phân bổ và hoạt động giao dịch trên thị trường. Việc minh bạch thông tin giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư và các bên liên quan tiếp cận, tìm hiểu thị trường.

Hội nghị COP31 được tổ chức tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, trong 9-20/11. Việt Nam tham dự hội nghị lần này với nhiều sự kiện, trong đó có phiên đối thoại chiến lược ứng phó với biến đổi khí hậu trong kỷ nguyên mới và lễ công bố sáng kiến mới tại COP31.

Thủy Trương