Thủ tướng: Phát triển nguồn điện thì giá vẫn phải 'hợp lý với người dân'

Thủ tướng: Phát triển nguồn điện thì giá vẫn phải 'hợp lý với người dân'

Với nhu cầu điện ngày một cao, cần thu hút nguồn vốn lớn để phát triển nguồn điện, nhưng Thủ tướng lưu ý phải tính toán sao cho giá điện "hợp lý với người dân".

Chiều 20/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.

Vì sao cần sửa Luật Điện lực

Tại tổ Hải Phòng, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã giải thích về lý do cần sửa luật này và định hướng phát triển năng lượng điện thời gian tới.

Theo Thủ tướng, Việt Nam xác lập mục tiêu tăng trưởng hai con số dựa trên nền tảng là khoa học công nghệ, chuyển đổi số và cần đầu tư rất nhiều trung tâm dữ liệu. Không chỉ quốc gia, các bộ, ngành, địa phương cũng phải có trung tâm dữ liệu, nên yêu cầu về năng lượng rất lớn.

Tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump cũng đã yêu cầu các lãnh đạo tập đoàn công nghệ lớn đầu tư trung tâm dữ liệu phải bố trí đủ điện. Nếu không, áp lực sẽ rất lớn đến giá điện.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu chiều 20/10 tại thảo luận tổ. Ảnh: Anh Tú

Bên cạnh để phát triển khoa học công nghệ, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định cũng phải đảm bảo điện để kêu gọi nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

"Đây là một trong những yêu cầu liên quan đến Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Bảo đảm trước hết cho mục tiêu phát triển, tiếp đó là để phát triển khoa học công nghệ", ông nói.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, đến nay, việc phát triển thuỷ điện cũng đã đến giới hạn. Với nhiệt điện, Việt Nam cũng chỉ được ở quy mô rất hạn chế, vì đã cam kết phát thải ròng bằng 0. Vì vậy, Thủ tướng nêu chiến lược phải tập trung vào điện khí trong nước, điện khí hoá lỏng, điện gió, điện mặt trời, điện gió ngoài khơi.

Tuy nhiên, ông lưu ý phải tính toán tỷ trọng giữa các nguồn điện hợp lý, bởi có những phân ngành cơ cấu chi phí rất lớn. Thủ tướng ví dụ, LNG giá cao sẽ đẩy giá điện lên. "Đây cũng là điểm sẽ phải có điều chỉnh trong Luật Điện lực", người đứng đầu Chính phủ nêu.

Thủ tướng phân tích vì sao cần nhu cầu nguồn điện lớn. Video: Anh Tú

Sửa đổi luật còn để hướng đến việc đơn giản hoá thủ tục đầu tư. Theo ông, nhà đầu tư nước ngoài cần có một thị trường đầu tư dự báo được, cạnh tranh và đảm bảo an toàn cho số tiền họ đã bỏ ra. Bởi đầu tư vào lĩnh vực năng lượng, các dự án đòi hỏi thời gian, cũng như chi phí rất lớn, trong đó có cả vốn vay ngân hàng nước ngoài.

Thủ tướng đã trao đổi với một số nhà đầu tư, trong đó có doanh nghiệp mất 10 năm làm thủ tục cho một dự án điện gió ngoài khơi. Vì vậy, chỉ cần cải cách thủ tục hành chính, thời gian làm thủ tục có thể giảm một nửa. Ông khẳng định phải sửa đổi luật để xử lý những quan ngại của các nhà đầu tư, nếu không chúng ta không thể huy động được nguồn lực lớn.

"Nhà nước cũng phải bảo đảm quyền và lợi ích của Nhà nước, của người dân trong việc tiếp cận với giá điện ở mức hợp lý. Chúng ta phải tìm được điểm cân bằng giữa nhà đầu tư và lợi ích Nhà nước, lợi ích của nhân dân", Thủ tướng chia sẻ.

Dự án khả thi mới bổ sung Quy hoạch Điện VIII

Phát biểu tại tổ, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cũng giải thích thêm với đại biểu về các nhóm vấn đề lớn của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực

Trong đó, Bộ trưởng cho biết luật sẽ khuyến khích phát triển một số nguồn điện để bảo đảm lợi ích quốc gia. Theo ông, điện khí tự nhiên trong nước được ưu tiên huy động tối đa theo khả năng cấp khí để phát triển ngành công nghiệp dầu khí và thu ngân sách. Với điện khí LNG nhập khẩu, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh giai đoạn 2025-2035 có khoảng 21 dự án LNG với quy mô 36.000 MW.

Để thu hút đầu tư, ông Hùng nói dự thảo quy định cơ chế giá công suất bên cạnh giá điện năng, trả cho các nguồn điện sẵn sàng phát để bảo đảm quyền lợi nhà đầu tư mà không làm ảnh hưởng lớn đến giá điện chung. Ngoài ra, luật cũng thiết kế chính sách phát triển điện gió ngoài khơi, thị trường tín chỉ điện tái tạo nhằm hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Thủ tướng Lê Minh Hưng thông tin thêm rằng Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Công Thương phải phối hợp với các bộ, ngành, các địa phương rà soát và điều chỉnh, cập nhật lại Quy hoạch điện VIII. Thủ tướng cũng chia sẻ các nhà đầu tư cũng đang rất quan tâm đến sửa Luật Điện lực, Quy hoạch điện VIII.

Theo ông, quy hoạch cần bảo đảm các dự án được bổ sung, được triển khai phải khả thi. "Bất cứ một dự án nào chậm tiến độ lập tức ảnh hưởng đến việc cung ứng điện, cũng như việc giải tỏa công suất", ông cho hay.

Việc điều chỉnh Quy hoạch điện VIII đặt ra trong bối cảnh một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ hoặc chưa đúng kế hoạch, nguy cơ không đáp ứng tiến độ.

Theo thống kê, đến cuối 2025, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống đạt khoảng 87.600 MW, tăng khoảng 6.400 MW so năm 2024. Để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng, theo Quy hoạch, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống dự kiến đạt khoảng 183.000-236.000 MW đến 2030. Về lưới điện, Việt Nam dự kiến phát triển hàng chục nghìn km đường dây truyền tải 500 kV và 220 kV cùng nhiều trạm biến áp quy mô lớn nhằm tăng khả năng truyền tải giữa các vùng.

Với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Thủ tướng cho biết đã xử lý hết lỗ luỹ kế, chỉ còn một số khoản liên quan điều chỉnh tỷ giá. Vì vậy, EVN có thể tiếp tục đầu tư các dự án điện mới và các dự án lưới điện.

Thủ tướng nói doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư rất nhiều dự án chiến lược về năng lượng ở Lào, nhưng cũng cần đầu tư đường tải. Tương tự, Việt Nam cần tiếp tục xây dựng nhiều hệ thống truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc hay tại các khu kinh tế lớn cần đồng bộ đầu tư cả nguồn và lưới điện.

Anh Tú