Nông sản vùng cao lên sàn gặp khó từ chốt đơn đến giao hàng

Nông sản vùng cao lên sàn gặp khó từ chốt đơn đến giao hàng

Dồn dập đơn sau mỗi buổi phát trực tiếp nhưng không kịp đóng gói, bảo quản khiến nông sản vùng cao khó cạnh tranh sòng phẳng về giá lẫn chất lượng trên sàn online.

Tại hội nghị về mô hình xã thương mại điện tử ngày 11/11, ông Nguyễn Bá Kiện, Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bình Lư, cho biết sau khoảng một năm được TikTok Shop hỗ trợ, xã đào tạo được 20 nhà bán hàng trực tuyến, trong đó 8 người có doanh thu ổn định. Song địa phương khó duy trì nguồn hàng đủ để người bán và nhà sáng tạo nội dung tổ chức các buổi phát trực tiếp (livestream) thường xuyên.

Khi đơn dồn về sau một buổi livestream, khó khăn lại nằm ở khâu chuẩn bị và giao hàng. Một nhà sáng tạo nội dung kể có đơn mận mất một tuần mới đến tay khách, khi quả đã thối, lên men. Khách nhận phải hàng hỏng phản ánh với chính người đã giới thiệu sản phẩm trên sóng.

Tương tự, bà Vũ Bích Hồng, chủ kênh Cô Ba Hồng, cho biết một đơn hàng vận chuyển từ Lai Châu đến TP HCM có thể mất tới một tuần. Vì thế, người bán gặp rủi ro giao hàng chậm, nông sản tươi dễ hỏng trên đường. Trong hơn một năm, nhóm của bà đã hỗ trợ tiêu thụ gần 600 tấn khoai sâm Sìn Hồ qua sàn thương mại điện tử. Tại Bình Lư, khoảng 100 tấn miến dong được bán trong 4 tháng.

Cước vận chuyển từ vùng cao cộng với phí sàn khiến sản phẩm địa phương khó cạnh tranh về giá, theo ông Nguyễn Bá Kiện. Các hộ mới tham gia cũng còn lúng túng khi quản lý giỏ hàng và xử lý đơn.

"Bán hàng là một chuyện, vận hành cũng hết sức khó khăn", ông Kiện nói.

Ông Nguyễn Bá Kiện, Phó chủ tịch HĐND xã Bình Lư (bên trái) tại hội nghị, ngày 11/11. Ảnh: Bộ Công Thương

Ở Điện Biên, xã Mường Ảng có hơn 2.100 ha cà phê, trong đó khoảng 1.800 ha đã cho thu hoạch. Người dân vẫn chủ yếu bán cà phê tươi. Xã có khoảng 18 sản phẩm OCOP và hồ sơ cho 10 sản phẩm khác đang được hoàn thiện, song chưa có kênh tiêu thụ trực tuyến ổn định.

Bà Hà Thị Thanh Tâm, Chủ tịch UBND xã Mường Ảng, cho biết một số hộ đã xem video hướng dẫn, nhưng vẫn chưa biết cách đăng sản phẩm, quản lý đơn và vận hành gian hàng. Các khoản phí trên sàn, nhất là chi phí quảng cáo, cũng khiến họ e ngại mở bán.

Để có hàng bán đều đặn, ông Nguyễn Đức Lê, Phó cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho rằng các xã nên chọn sản phẩm có nguồn cung ổn định, chuẩn hóa bao bì, nhãn hàng và cách bảo quản trước khi đưa lên sàn bán online. Ở những nơi các hộ sản xuất cách xa nhau, xã có thể bố trí một điểm tập kết chung để đơn vị vận chuyển đến gom hàng.

Liên quan tới phí sàn online, ông Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam, cho biết nền tảng dùng một phần phí này cho các chương trình quảng bá, giảm giá và hỗ trợ người mua. TikTok có chương trình đào tạo và hỗ trợ phí sàn, hoa hồng cho người bán tại các phường, xã.

Việt Nam phấn đấu tới 2030 có 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử và 60% số xã, đơn vị hành chính có thương nhân bán hàng hàng hoặc cung cấp dịch vụ trực tuyến. Nhà điều hành cũng đặt mục tiêu đào tạo kỹ năng thương mại điện tử cho một triệu lượt người, tổ chức.

Bộ Công Thương định hướng chuỗi liên kết trọn gói từ sản xuất, thanh toán đến giao nhận, đồng thời siết chặt kiểm soát để bảo vệ quyền lợi người mua. Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Việt Sơn đề nghị mỗi xã bố trí đầu mối phụ trách, nắm số liệu ban đầu và xác định sản phẩm có lợi thế để tập trung hỗ trợ.

Các sàn và đơn vị dịch vụ cần hướng dẫn người dân, hợp tác xã, hộ kinh doanh tự vận hành gian hàng. Theo ông, hiệu quả của mô hình cần được đo bằng số đơn và lượng người vẫn bán được hàng, có doanh thu sau khi chương trình hỗ trợ kết thúc.

Phương Dung