Đề xuất đánh giá kỹ mục đích đầu tư các trung tâm dữ liệu
Đề xuất đánh giá kỹ mục đích đầu tư các trung tâm dữ liệu Phó tổng giám đốc Điện lực Miền Nam khuyến nghị đánh giá kỹ các dự án trung tâm dữ liệu, tránh việc tận dụng điện giá rẻ chỉ để khách ngoại thuê. Tại diễn đàn "Năng lượng cho phát triển bền vữ

Đề xuất đánh giá kỹ mục đích đầu tư các trung tâm dữ liệu
Phó tổng giám đốc Điện lực Miền Nam khuyến nghị đánh giá kỹ các dự án trung tâm dữ liệu, tránh việc tận dụng điện giá rẻ chỉ để khách ngoại thuê.
Tại diễn đàn "Năng lượng cho phát triển bền vững" do Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam - VCCI tổ chức chiều 19/11, ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực Miền Nam (EVNSPC), nêu cảnh báo về làn sóng đầu tư các trung tâm dữ liệu (Data Center).
Ông cho biết dự án lớn nhất đang triển khai ở Việt Nam có công suất 140 MVA. Tuy nhiên, tổng công suất đăng ký cấp điện cho loại hình này chỉ riêng địa bàn của EVNSPC đã vọt lên 4.000 MVA chỉ trong vài tháng qua.
Theo ông Hoan, nhu cầu đăng ký này vượt xa quy mô công suất cần thiết để phục vụ nền kinh tế số nội địa. Ông cho rằng các dự án trung tâm dữ liệu đáp ứng nhu cầu trong nước, góp phần vào tăng trưởng là hợp lý.
Tuy nhiên, các dự án phát triển chỉ nhằm cho đối tác nước ngoài thuê có nguy cơ xuất khẩu năng lượng giá rẻ dưới lớp vỏ bọc chuyển đổi số. Việc này tạo áp lực cực lớn lên an toàn hệ thống điện quốc gia.
Hiện giá thuê trung tâm dữ liệu tại Việt Nam thấp hơn đáng kể so với Singapore hay Đài Loan nhờ mức giá điện trong nước rẻ. "Cần có đánh giá nghiêm túc và cẩn trọng với một loại hình phụ tải mới là trung tâm dữ liệu", ông nói.
Ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc EVNSPC phát biểu tại diễn đàn chiều 19/11. Ảnh: Diễn đàn Doanh nghiệp
Theo Cushman & Wakefield, nguồn cung trung tâm dữ liệu của Việt Nam chưa bằng 10% của Thái Lan, Malaysia. Các dự án tập trung ở TP HCM, với 33 MW công suất đang vận hành tại 14 cơ sở, do 9 nhà cung cấp khai thác. Tuy nhiên, vốn quốc tế rót vào tăng đáng kể nửa đầu năm. Tại TP HCM, quy mô nguồn cung tương lai được công bố đã đạt 68MW.
Vài tháng qua, Thái Lan và Malaysia cũng bắt đầu siết chặt đầu tư trung tâm dữ liệu. Thái Lan ban hành quy định mới, xem mức độ đóng góp kinh tế thực chất là một trong các tiêu chí duyệt dự án. Nước này cũng áp dụng giá điện riêng và yêu cầu đặt tiền bảo đảm để tránh tình trạng giữ chỗ hạn ngạch điện rồi bỏ trống.
Malaysia cũng đánh giá kỹ hơn giá trị kinh tế và đóng góp vào hệ sinh thái kinh tế số quốc gia. "Bài học từ Malaysia cho thấy nước này đã bắt buộc các trung tâm dữ liệu phải tự bảo đảm 30% sản lượng điện tiêu thụ", ông Hoan nêu ví dụ.
Áp lực cung ứng điện đang tăng và nguy cơ thiếu điện vẫn hiện hữu. Ông Huỳnh Anh Tuyên, Phó trưởng đại diện Văn phòng Bộ Công Thương tại khu vực miền Trung – miền Nam, cho biết áp lực lên hệ thống năng lượng ngày càng lớn.
Tại các thủ phủ công nghiệp ở Đông Nam Bộ hay các trung tâm chế biến nông thủy sản tại Đồng bằng sông Cửu Long, nhu cầu điện luôn duy trì ở mức đỉnh. Ngoài ra, yêu cầu hiện không chỉ là "đủ điện" mà bắt buộc phải "điện sạch".
TS Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cho biết để phục vụ tốc độ tăng trưởng GDP hai con số, tốc độ tăng trưởng điện thương phẩm bắt buộc từ 11% đến 12% mỗi năm giai đoạn 2026-2030.
"Áp lực bảo đảm an ninh năng lượng để đáp ứng nhu cầu sản xuất nội địa đang gia tăng rất nhanh khi quy mô nền kinh tế mở rộng", ông nhận định. Nguồn điện sản xuất tăng bình quân 10,3% trong năm 2026, thấp hơn mức mục tiêu 11-12% .
Biên độ dự phòng của hệ thống điện quốc gia đang thu hẹp nhanh chóng do việc vận hành chủ yếu dựa trên các nguồn hiện hữu. Tính toán của Bộ Công Thương cho thấy nếu không có cơ chế thay đổi đột phá, hệ thống điện miền Bắc và toàn quốc sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt.
Dự báo năm 2027, hệ thống sẽ thiếu khoảng 4.300 MW công suất. Đến năm 2030, mức thiếu hụt công suất có thể lên tới 13.964 MW, tương ứng với sản lượng điện thiếu hụt khoảng 61,2 tỷ kWh.
TS Nguyễn Đức Hiển đề xuất sớm tháo gỡ cơ chế tài chính cho các dự án điện khí LNG và điện gió ngoài khơi, nhất là hợp đồng mua bán điện (PPA), khung giá, tỷ lệ Qc và cơ chế thí điểm dự án lớn. Các trung tâm năng lượng tại Quảng Ngãi, Cà Mau cũng nên sớm có cơ chế đặc thù.
Các cơ quan quản lý cần xử lý dứt điểm vướng mắc pháp lý tại những dự án năng lượng tái tạo đã đầu tư, sớm hướng dẫn tư nhân tham gia hạ tầng truyền tải điện 500 kV và 220 kV. Song song đó là hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh, mở rộng mua bán điện trực tiếp (DPPA), huy động tài chính xanh, khuyến khích điện mặt trời mái nhà và phát triển công nghiệp phụ trợ để giảm phụ thuộc vật tư nhập khẩu.
Để phát triển đủ nguồn điện và bền vững, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM, khuyến nghị đi từ tái cấu trúc hợp lý cơ cấu nguồn phát, giảm dần sự phụ thuộc vào điện than và nâng tỷ trọng năng lượng sạch lên mức 26,1% vào năm 2030.
Tiếp đến, Việt Nam cần tập trung nâng cấp hệ thống đường dây truyền tải điện liên vùng Bắc - Nam, giúp điều chuyển điện sạch dồi dào từ khu vực phía Nam ra hỗ trợ cho tình trạng thiếu hụt điện nguồn nền tại miền Bắc.
Đồng thời, Nhà nước phải đầu tư đột phá vào công nghệ lưu trữ điện năng để tích trữ nguồn điện sạch, giữ ổn định hệ thống và kéo giảm giá thành sản xuất điện. TS Thuận cũng lưu ý nhu cầu năng lượng cho nền kinh tế số rất lớn.
"Các trung tâm dữ liệu 200 MW đến 500 MW tiêu thụ lượng điện khổng lồ và yêu cầu nguồn cung cấp liên tục. Nếu không giải quyết bài toán hạ tầng nguồn phát, hệ thống lưu trữ và độ tin cậy của lưới điện, nền kinh tế sẽ gặp khó trong việc hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số và phát triển bền vững", ông nhận định.
Viễn Thông
Bình luận (0)
Đăng nhập để bình luận
Vui lòng đăng nhập để tham gia thảo luận cùng cộng đồng GVN.