Cuộc đua giành ghế điều hành Ngân hàng trung ương châu Âu

Cuộc đua giành ghế điều hành Ngân hàng trung ương châu Âu

Pháp, Đức, Hà Lan và Tây Ban Nha đang chạy đua giành 3 ghế trong Ban điều hành Ngân hàng trung ương châu Âu, gồm vị trí chủ tịch.

Ban điều hành Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có 6 người, gồm chủ tịch, phó chủ tịch và 4 thành viên, chịu trách nhiệm điều hành hoạt động và thực thi chính sách tiền tệ của khu vực đồng tiền chung euro (eurozone).

Mỗi thành viên có nhiệm kỳ 8 năm và không được tái bổ nhiệm. Trong vòng 5 tháng đầu 2027, một nửa vị trí thuộc Ban điều hành ECB sẽ trống, gồm chủ tịch, thành viên phụ trách hoạt động thị trường vốn và chuyên gia kinh tế trưởng.

Cụ thể, bà Isabel Schnabel (người Đức) phụ trách hoạt động thị trường vốn sẽ rời ECB vào tháng 1 để chuyển sang Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), sớm gần một năm so với thời hạn nhiệm kỳ.

Tiếp theo, Chủ tịch ECB Christine Lagarde (người Pháp) dự kiến từ chức tháng 2, trước khi nhiệm kỳ chính thức kết thúc vào tháng 10. Còn chuyên gia kinh tế trưởng Philip Lane (người Ireland) sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào cuối tháng 5.

Diễn biến này đang tạo ra cuộc đua giành ghế của Pháp, Đức, Hà Lan và Tây Ban Nha trong Ban điều hành ECB năm sau.

Theo Politico, Tây Ban Nha và Hà Lan nhắm đến ghế chủ tịch, đề cử hai ứng viên nổi bật là Pablo Hernández de Cos, Tổng giám đốc Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) và cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hà Lan Klaas Knot.

Pháp, Đức muốn nắm ghế chuyên gia kinh tế trưởng và phụ trách thị trường vốn. Ưu thế cho vị trí này đang nghiêng về Pháp nhờ nguồn nhân sự dồi dào. Hai ứng viên hàng đầu của họ là Agnès Bénassy-Quéré, Phó thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp và Laurence Boone, lãnh đạo mảng ngân hàng doanh nghiệp và đầu tư Santander.

Ngược lại, Đức vẫn chật vật tìm người kế nhiệm bà Isabel Schnabel. Theo hai quan chức Liên minh châu Âu (EU), Berlin đề nghị Brussels gia hạn thời hạn nộp danh sách ứng viên thay thế bà Schnabel, vốn kết thúc tháng trước.

"Khi Đức còn cân nhắc nên đưa ai vào cuộc đua giành ghế trong ban điều hành, các ứng viên Pháp đã chuẩn bị từ nhiều tháng trước", ông Carsten Brzeski, Giám đốc nghiên cứu kinh tế vĩ mô toàn cầu tại ngân hàng ING (Hà Lan) cho biết.

Trụ sở chính của ECB ở Frankfurt, Đức. Ảnh: Reuters

Các nhà phân tích và ngoại giao cho rằng, lợi thế của Pháp nằm ở việc chuẩn bị sớm, khả năng phát hiện, bồi dưỡng nhân sự đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cần thiết. Nhờ vậy, mỗi khi ECB có vị trí cần bổ nhiệm, Paris luôn sẵn sàng ứng viên.

"Các chính trị gia cấp cao của Pháp coi trọng vấn đề nhân sự hơn những người đồng cấp Đức", ông Holger Schmieding, chuyên gia kinh tế trưởng tại Berenberg nhận định.

Ông Stefan Gerlach, chuyên gia kinh tế trưởng tại EFG Bank, chỉ ra giới chức Pháp hiểu rõ những vị trí này đòi hỏi nhiều hơn năng lực chuyên môn thuần túy. "Họ chủ động bồi dưỡng những nhân sự có kinh nghiệm đa dạng, từng làm việc trong môi trường quốc tế và sở hữu mạng lưới quan hệ rộng", ông nói.

Ngược lại, Đức thường đề cao những cá nhân có chuyên môn sâu trong một tổ chức hoặc lĩnh vực cụ thể, đặc biệt là giới học thuật. Tuy nhiên, họ chưa chú trọng tương xứng đến việc xây dựng danh tiếng, quan hệ chính trị hay kinh nghiệm đa lĩnh vực cho những tài năng đó như đối thủ Pháp.

Điều này khiến các ứng viên Đức dễ bị bác bỏ hơn, chẳng hạn với lý do thiếu kinh nghiệm quản lý. "Những ứng viên này thường thiếu sự thực dụng cần thiết trong chính trị và kinh nghiệm quản lý hành chính", ông Brzeski nhận xét.

Bên cạnh đó, việc Đức thường được điều hành bởi các chính phủ liên minh có thể phần nào lý giải vì sao Berlin chậm chân trong cuộc đua nhân sự, khi các đảng cầm quyền khó đạt đồng thuận về một ứng viên duy nhất.

Ngay lần lựa chọn này, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức Joachim Nagel lẽ ra có thể dễ dàng giành được ủng hộ từ các nước eurozone. Nhưng khả năng ông tham gia tranh cử vào Ban điều hành ECB lại bị cản trở bởi bất đồng trong liên minh giữa Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil.

"Nếu cả ông Merz và Klingbeil sớm ủng hộ Joachim Nagel, có lẽ Nagel đã có cơ hội rất tốt", chuyên gia kinh tế Schmieding nhận định. Một nguồn tin khác cũng cho biết bất đồng trong liên minh cầm quyền ở Đức đã cản trở việc thống nhất lựa chọn ứng viên thay thế bà Isabel Schnabel.

Theo quy định của Liên minh châu Âu (EU), để chọn nhân sự vào Ban điều hành ECB, các bộ trưởng tài chính eurozone phải thống nhất đề xuất một ứng viên. Người này sau đó sẽ tham gia phiên điều trần tại Nghị viện châu Âu, trước khi các nhà lãnh đạo EU đưa ra quyết định bổ nhiệm cuối cùng.

Chính phủ các nước EU muốn hoàn tất quy trình này trước cuối năm. "Chúng tôi hiểu rằng cần hành động nhanh chóng. Nhưng theo thông lệ, đây là quyết định do các nhà lãnh đạo cấp cao định hướng", ông Kyriakos Pierrakakis, Chủ tịch nhóm bộ trưởng tài chính khu vực đồng euro (Eurogroup) nói hôm 9/11.

Theo Reuters, 3 ghế trống sắp tới nhiều khả năng được Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Hà Lan tiến hành đàm phán như một gói thỏa thuận nhân sự chung. "Có lẽ cách tiếp cận này sẽ giúp mọi việc thuận lợi hơn", ông Pierrakakis nói.

Phiên An (theo Politico, Reuters)